Depozito İade Sistemi

Bilindiği üzere doğa ve çevremizi tehlikeye atan, kirleten ve tahribat oluşturan en önemli etkenlerden biri kimyasal atıklardır. Bu atıkların en bilineni ise ambalaj endüstrisinde kullanılan malzemeler plastik, metal, cam, kâğıt, ahşap ve kompozitlerdir. Yaygın olarak plastik, metal, cam ve kompozit malzemelerin kullanıldığı yiyecek ve içecek ambalajları, ambalaj sektörü genelinde yaklaşık yüzde 70’lik bir pazar payına sahiptir. Kısacası Dünya Plastik Çılgınlığında diyebiliriz.

Peki bu atıklar geri dönüştürülebilir mi? Aslında önemli olan nokta geri dönüştürülmesinden ziyade bu atıkların geri dönüştürülmesini toplumca istemek ve teşvik edebilmektir. Çünkü tüketen ve bu atıkları doğaya iten bizleriz. Bu nedenle insanların teşvik edilmesi ve geri dönüşüme katkı sağlayabilmelerini kolaylaştırabilmek gerekmektedir. Bu teşviki ve kolaylığı sağlamak için Depozito iade sistemi hayata geçirilmiştir.

Depozito İade Sistemi Nedir?

Depozito iade sistemi ambalaj atıklarının yüksek oranda, kirletilmeden, tekrar kullanılmak üzere kaynakta ekonomik olarak ayrı toplama sistemidir.  Böylece bu malzemeler geri dönüştürülebilir ve ham maddelerin yerine ambalaj üretim sürecinde hammadde olarak yeniden kullanılabilir.

Bu sistemin amacı geri dönüşümü hayata geçirmektir. Geri dönüşüm için bazı önemli unsurlar bulunmaktadır. Bunlardan biri de geri dönüştürülecek atığın kalitesidir. Geri dönüştürülmüş malzemeler, değiştirilmeleri için belirli bir kalite standardını sağlamalıdır. Bu, malzemelerin kullanımından sonraki durumuna bağlıdır. Çöp alanına giden bu atıkların geri dönüşüme kazandırılırken %30 ila %40 kirlenmesinden, geri dönüşüm kalitesinin düşmesinden dolayı bu sürece dahil olamamaktadır. Depozito iade sistemi ambalaj atıklarının yüksek oranda, kirletilmeden, tekrar kullanılmak üzere kaynakta ekonomik olarak ayrı toplama sistemidir.  Depozito iade sistemi ile sıfır atık bir dünya hedeflenmektedir.

Dünyada Depozito İade Sitemi

Almanya, plastik atıkları azaltmaya ve geri dönüşüm oranlarını artırmaya yardımcı olmak için 2003’ten beri depozito iade sistemini kullanıyor. Son derece başarılı şekilde yürüyen sistem, vatandaşlarca normal hayatın parçası olmuş durumda. Bir süpermarkette para yatırma makinesinin önünde bir sıra insanın, bir fiş basılmadan önce cam şişelerini, plastik şişeleri veya bira kasalarını iade edip kasada paralarını geri almalarına izin veren müşterilerle karşılaşmak tamamen normal bir görüntü artık. Her cam şişeye 8 sent, plastik şişelere ise 25 sent geri ödeniyor. Plan, toplumun dezavantajlı üyelerini depozito kazanmak için şişe bulmak amacıyla çöp bidonlarında kök salmaya zorlama yan etkisine sahip olsa da, başarılı olduğunu kanıtladı ve birçok ülke onu taklit etmeye çalışıyor.

2020 itibariyle, İzlanda, Hollanda, Hırvatistan, Slovakya, Estonya, Norveç, Finlandiya dahil olmak üzere birçok ülke depozito sistemi başlattı. Amerika Birleşik Devletleri’nde Kaliforniya, Connecticut, Hawaii, Iowa, Maine, Massachusetts, Michigan, New York, Oregon ve Vermont eyaletlerinde, Kanada’nın çoğunda ve Avustralya’da sistem düzgün bir şekilde çalışıyor.

Ülkemizde Depozito İade Sistemi

Depozito Yönetim Sistemi; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen ve belirli bir depozito bedeli alınarak piyasaya sürülen ürünlerin tüketilmesi/kullanılması sonrasında iade alınması ve depozito bedelinin geri ödenmesine dayalı bir sistem.

Dünyada birçok ülkede başarıyla uygulanan Depozito Yönetim Sistemi, 1 Ocak 2022 itibarıyla ülkemizde de hayata geçti. DYS başarılı bir toplama sistemi oluşturmak ve toplama miktarlarını yükseltmek amacıyla, bilhassa toplanmasında zorluk yaşanan, atık durumuna geçtiğinde çevre ve insan sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olan malzemelerin toplanması için kullanılan etkin bir sistem ve Sıfır Atık Projesi’nin başarıya ulaşması için önemli sac ayaklarından da biri.

Depozito İade Sistemi ile Amaçlanan Nedir?

• Depozitolu boş ambalajların temiz bir şekilde toplanıp, üst kalitede ham madde üretmek amacıyla geri dönüşüme gönderilmesi için gerekli altyapının kurulması hedefleniyor.
• Ham madde yerine geri dönüşüm malzemesi kullanımı sonucunda tasarruf elde edilecek; emisyon azaltımı sağlanacak.
• Ambalaj atıklarının düzenli depolama sahalarında bertaraf edilmemesiyle, emisyon azaltımı mümkün olacak.
• Yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyetindeki azalma sayesinde ülke ekonomisine katkı sağlanacak.
• İstihdam olanakları artacak.
• Tüketicilerin/toplumun at-kurtul davranışlarının önüne geçilecek.
• Toplumun atık ayırma/toplama sistemlerine doğrudan katılımları sağlanacak.
• Çevrede atık şişelerden kaynaklanan kirliliğin önüne geçilecek.
• Türkiye’nin küresel sürdürülebilir kalkınma eylemine katılımı desteklenecek.

Çevre Ajansı’nın uygulamaya koyacağı sistem, manuel ambalaj toplamanın yanı sıra geri dönüşüm otomatlarını da devreye sokacak. Bu otomatlar, AVM’lerde, marketlerde, hatta tüm kamusal alanlarda olacak. Otomatlar, barkotlu ve yıpranmamış temiz atıkları kabul edecek. Otomat tarafından kabul edilen atık için tüketici, depozito iade bedelini tahsis edebilecek ya da depozito bedeliyle yine ajansın belirleyeceği kurumlara otomat üzerinden bağış yapılabilecek.

Depozito İade Sistemi ile ambalajlarına uygulanacak zorunlu depozito, özel otomatlar sayesinde kaynağında ayrı ve temiz toplama yapılacağını, böylece geri dönüşüme uygun ham madde elde edilerek hem iş dünyasına hem de ülke ekonomimize büyük katkı sunulması amaçlanmaktadır.

ACO RECYCLING olarak bizler Depozito İade Makineleri, Akıllı Atık Yönetim Çözümleri, Yeraltı Atık Konteynerleri ve Çevre Cihazlarımız ile siz değerli üreticilerin Sıfır Atık projesi kapsamında geri dönüşüme katkı sağlayabilmeleri ve oluşturulan bu sisteme kolayca dahil olmaları amacıyla geri dönüşüm otomatları ile sizlere hizmet sunmanın mutluluğunu yaşamaktayız. Geri dönüşüm ihtiyaçlarınız için bizlerle iletişime geçebilirsiniz.